Firma technologiczna – czym się zajmuje i jak działa?

Firma technologiczna to podmiot, który buduje swój model biznesowy na tworzeniu, rozwijaniu lub wdrażaniu nowoczesnych technologii. Nie ogranicza się wyłącznie do branży IT – obejmuje też producentów półprzewodników, elektroniki użytkowej, robotyki oraz firmy odzieżowe wprowadzające zaawansowane rozwiązania cyfrowe. W artykule wyjaśniamy, czym takie przedsiębiorstwo się zajmuje, jak działa i jakie znaczenie ma dla gospodarki.

Czym jest firma technologiczna?

Definicja firmy technologicznej opiera się na intensywnym wykorzystaniu nowych technologii w głównej działalności. Taki podmiot koncentruje się przede wszystkim na produkcji, usługach, badaniach i rozwoju, a jego obszary działania to najczęściej informatyka, telekomunikacja, elektronika użytkowa, robotyka oraz nowo powstające dziedziny postępu technicznego.

O tym, czy przedsiębiorstwo można uznać za technologiczne, nie decyduje samo korzystanie z komputerów czy internetu. Najważniejszy jest model biznesowy, w którym tworzenie, udoskonalanie albo wdrażanie technologii stanowi fundament oferty. Dzięki temu tego typu firmy często wyprzedzają inne sektory pod względem nakładów na badania i rozwój.

Zgodnie z rankingiem PwC Global Innovation 1000 z 2017 roku dziewięć z dwudziestu najbardziej innowacyjnych firm na świecie to były właśnie podmioty technologiczne. W zestawieniu Fortune Global 500 za 2023 rok dziesięć największych pod względem przychodów firm technologicznych pochodziło głównie z USA i Azji, a w 2024 roku w gronie najbardziej dochodowych znalazł się również producent układów graficznych.

Firma jest uznawana za technologiczną, gdy jej model biznesowy opiera się na tworzeniu, rozwijaniu lub wdrażaniu nowych technologii – a nie jedynie na sporadycznym korzystaniu z gotowych narzędzi.

Jakie obszary działalności obejmują firmy technologiczne?

Współczesne firmy technologiczne działają w wielu różnych segmentach. Obejmują one zarówno dostawców oprogramowania i usług internetowych, jak i producentów zaawansowanego sprzętu oraz przedsiębiorstwa z branż, które dopiero w ostatnich latach przeszły cyfrową transformację. Poniżej przedstawiamy kilka najważniejszych obszarów.

Oprogramowanie i usługi internetowe

Ta grupa obejmuje wyszukiwarki, media społecznościowe, platformy handlowe oraz usługi chmurowe. W ostatnim czasie wiele dużych spółek z tego sektora ogłosiło masowe emisje akcji lub obligacji, aby sfinansować infrastrukturę sztucznej inteligencji. I tak właściciel popularnej wyszukiwarki pozyskał 85 mld USD ze sprzedaży akcji, największy internetowy detalista wyemitował obligacje o wartości 37 mld USD, a dwaj giganci oprogramowania i mediów społecznościowych po 25 mld USD.

Te działania pokazują, jak duże środki pochłania rozwój centrów danych i modeli sztucznej inteligencji. Przykładowo francusko-włoski producent chipów podwyższył prognozę przychodów w segmencie centrów danych do około 1 mld USD, podczas gdy wcześniej zakładał nieco ponad 500 mln USD.

Półprzewodniki i infrastruktura danych

Bez nowoczesnych układów scalonych nie działają smartfony, komputery ani systemy sztucznej inteligencji. Najbardziej zaawansowane maszyny fotolitograficzne EUV potrafią drukować na krzemowej płytce linie o grubości liczonej w nanometrach, a im więcej takich linii, tym więcej tranzystorów mieści się na mikroprocesorze. Holenderski producent tych urządzeń z siedzibą w 50-tysięcznym Veldhoven założyli w 1984 roku wspólnie koncern elektroniczny oraz producent maszyn do wytwarzania układów scalonych.

Pojedyncza maszyna tego typu kosztuje blisko 400 mln dolarów, czyli około 1,5 mld zł, waży tyle, ile dwa samoloty pasażerskie, a jej złożenie zajmuje pół roku przy udziale kilkuset inżynierów. Klientami są najwięksi światowi wytwórcy chipów, w tym amerykański producent procesorów, południowokoreański koncern elektroniczny oraz tajwański producent mikroprocesorów.

Maszyny do litografii ekstremalnej ultrafioletowej ważą tyle, ile dwa samoloty pasażerskie i kosztują blisko 400 mln dolarów. Do ich złożenia potrzeba kilkuset inżynierów pracujących w sterylnych kombinezonach.

Technologie w branży odzieżowej

Cyfryzacja obejmuje także sektor mody, czego przykładem jest polski producent odzieży notowany na warszawskiej giełdzie. Firma zatrudnia obecnie 350 specjalistów IT i przeznacza na technologie około 60 mln zł rocznie. Wdraża między innymi system elektronicznych etykiet RFID, autorski system mobilny do zarządzania dostępnością towaru oraz narzędzie optymalizujące dostawy do salonów.

W 2017 roku wartość sprzedaży tego przedsiębiorstwa przekroczyła 7 mld zł, a plan na 2021 rok zakładał wzrost do 10,5 mld zł. Firma zarządza pięcioma markami modowymi i siecią ponad 1700 salonów o łącznej powierzchni ponad 1 mln m2. W biurach i strukturach sprzedaży pracuje ponad 25 tys. osób, a rocznie firma dystrybuuje 170 mln sztuk odzieży do 20 krajów.

Jak wygląda rynek firm technologicznych w Polsce?

Największe polskie firmy technologiczne pod względem kapitalizacji na 1 stycznia 2024 roku pochodzą głównie z sektora oprogramowania, usług internetowych i elektroniki. Poniższa tabela przedstawia ich profil działalności oraz wartość rynkową wyrażoną w milionach euro.

Sprawami legislacyjnymi związanymi z funkcjonowaniem firm technologicznych w Polsce zajmowała się utworzona w Sejmie 29 października 2010 roku Komisja Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, od 2015 roku działająca pod nazwą Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii.

Na rynku działa też wiele mniejszych firm technologicznych, które rozwijają się za granicą. Przykładem jest poznańska spółka z sektora digitalizacji księgowości, której rozwiązania dotarły do Francji, Hiszpanii, Dominikany i Singapuru. Firma rozważa debiut na alternatywnym rynku NewConnect i bada rynki Hongkongu oraz Azji Południowo-Wschodniej. W jej systemie zastosowano modele znane z grywalizacji, a w placówkach medycznych w Katanii wdraża moduły do raportowania business intelligence, zarządzania pracą personelu oraz kontroli stanów magazynu. Spółka należy do międzynarodowego stowarzyszenia firm księgowych i doradczych, które ułatwia jej ekspansję.

Jakie wyzwania stoją przed firmami technologicznymi w 2026 roku?

Branża technologiczna w Polsce mierzy się z wieloma problemami, które wpływają na tempo rozwoju i rentowność. Są to przede wszystkim czynniki ekonomiczne, prawne oraz związane z niedoborem wykwalifikowanych specjalistów.

Presja kosztowa i rynek pracy

Do najważniejszych wyzwań dla polskich firm technologicznych należą:

• utrzymująca się inflacja,
• konsekwencje zmian podatkowo-prawnych,
• rosnące koszty prowadzenia działalności, w tym wynagrodzenia specjalistów IT,
• trudności z rekrutacją pracowników o wysokich kompetencjach.

Te bariery sprawiają, że nawet dobrze rozwijające się spółki muszą ostrożnie planować budżety przeznaczone na badania i rozwój.

Regulacje i cyberbezpieczeństwo

Unia Europejska w 2022 roku wprowadziła Akt o rynkach cyfrowych, znany jako DMA. Jego celem jest zwiększenie konkurencyjności europejskich rynków platform cyfrowych i nadzorowanie największych firm internetowych. Regulacja zakazuje pewnych zachowań biznesowych, a inne nakazuje wdrażać, co bezpośrednio dotyka pięciu amerykańskich gigantów technologicznych o łącznej wartości rynkowej blisko 7 bilionów dolarów.

Równolegle rośnie znaczenie cyberbezpieczeństwa. Narzędzia oparte na sztucznej inteligencji bywają wykorzystywane do tworzenia fałszywych nagrań typu deepfake oraz szerzenia dezinformacji, dlatego firmy technologiczne coraz częściej traktują ochronę danych jako integralny element swoich produktów.

Jaki wpływ mają firmy technologiczne na gospodarkę?

Rozwój firm technologicznych przyczynia się do powstawania nowych miejsc pracy oraz modernizacji innych sektorów gospodarki. Inwestycje w technologie pozwalają zwiększać wydajność produkcji, obniżać koszty energii i podnosić konkurencyjność na rynkach zagranicznych. W Polsce dodatkowym impulsem jest napływ kapitału zagranicznego, który wspiera lokalne centra badawczo-rozwojowe.

Efektem działalności startupów i dużych koncernów są również klastry technologiczne. Najbardziej znane to Dolina Krzemowa w Zatoce San Francisco, Silicon Wadi w Izraelu, Silicon Docks w Dublinie, Silicon Hills w Austin, Tech City w Londynie, Digital Media City w Seulu, Zhongguancun w Pekinie, Cyberjaya w Malezji oraz Cyberabad w Hajdarabadzie. Takie skupiska łączą uczelnie, inwestorów i firmy, co przyspiesza transfer technologii.

Ważnym przykładem wpływu technologii na całą gospodarkę jest produkcja maszyn litograficznych. Bez nich nie powstałyby najbardziej wydajne półprzewodniki, a co za tym idzie – nie działałyby smartfony, komputery, sprzęt medyczny ani nowoczesne systemy obronne. Holenderski producent tych maszyn osiągnął kapitalizację ponad pół biliona dolarów, a jego akcje zdrożały w ciągu roku o 80%. Amerykański bank inwestycyjny prognozuje dalszy wzrost kursu z obecnych 1400 euro do 2000 euro za akcję.

W Polsce natomiast coraz więcej firm spoza sektora IT decyduje się na wdrażanie narzędzi cyfrowych. Poznańska spółka technologiczna, która dostarcza systemy do automatyzacji procesów księgowych, obsługuje już ponad 200 klientów, a jej rozwiązania przetwarzają miesięcznie ponad 100 tys. dokumentów. Firma osiągnęła w 2023 roku sprzedaż przekraczającą 2 mln zł i zysk netto blisko 0,6 mln zł, a na 2024 rok prognozowała przychody powyżej 3 mln zł. To pokazuje, że digitalizacja procesów biznesowych staje się realnym źródłem wzrostu także dla mniejszych podmiotów.